Roergebruik: sturende en remmende werking

Door Lars Kalter

Dankzij het roer kunnen wij een stuk makkelijker manoeuvreren dan wanneer elke koersverandering enkel met behulp van de zeilen dan wel boom of peddel gemaakt zou kunnen worden. Echter het gebruiken van het roer heeft ook als grote nadeel dat het een afremmende werking heeft op de snelheid van het schip. Zodra er roer wordt gegeven stroomt er water tegen het roerblad wat zorgt voor een kracht. Een en ander kan gemakkelijk uitgelegd worden met behulp van enkele tekeningen en wat eenvoudige theorie.

Allereerst komen er krachten vrij bij het gebruik van het roer en werken deze krachten haaks ten opzichte van het roerblad. Ten tweede, deze krachten worden groter naarmate de helmstok verder naar buiten wordt gebracht. Ten derde, deze krachten op het roerblad kunnen onderverdeeld worden in enerzijds een sturende component (hier gebruik je tenslotte het roer voor) en anderzijds helaas een remmende component.

In figuur I zie je een schip dat meer naar stuurboord wil gaan varen en de schipper geeft daarom roer. Zoals hierboven beschreven grijpen de krachten aan op het roerblad en staan deze krachten haaks op het roerblad. Deze kracht is in feite een resultante (uitkomst) van twee individuele krachten.


Figuur I. De haakse kracht op het roerblad, de resultante.

De krachten die haaks op het roerblad staan zijn namelijk te ontbinden in een sturende kracht en een remmende kracht. De remmende kracht werkt in de tegengestelde richting van de richting waarheen het schip vaart. De sturende kracht werkt haaks ten opzichte van de richting waarheen het schip vaart. Dit wordt weergegeven in figuur II.


Figuur II. De sturende en remmende kracht op het roerblad.

In figuur III A, B en C wordt weergegeven dat de resultante van de remmende en sturende kracht groter wordt als er meer roer wordt gegeven. Om het overzicht te behouden is in figuur III alleen de resultante getekend en zijn de remmende en sturende kracht weggelaten.


Figuur III. De kracht op het roerblad wordt groter naarmate er meer roer wordt gegeven.

Figuur IV toont vervolgens zowel de resultante als de remmende en sturende kracht. In figuur IV A wordt licht roer gegeven, in figuur IV B wordt vervolgens matig roer gegeven en tot slot in figuur IV C wordt veel roer gegeven. Wat de figuren laten zien is dat de kracht op het roerblad groter wordt naarmate er meer roer wordt gegeven. Dit impliceert dat zowel (in absolute termen) de sturende en remmende kracht toenemen. Dit betekent ook dat het loont om meer roer te geven als je snel wilt draaien, dit gaat natuurlijk wel ten koste van de snelheid. Hoe meer roer je geeft hoe groter (in absolute termen) de sturende kracht is.

In relatieve termen kan een en ander ook worden beschreven. Relatief betekent hier de verhouding tussen de sturende kracht en de remmende kracht. Zoals figuur IV A laat zien is de sturende kracht groter dan de remmende kracht als er weinig roer wordt gegeven. Figuur IV B laat zien dat de sturende en remmende kracht min of meer gelijk aan elkaar zijn. Tot slot laat figuur IV C zien dat als er veel roer wordt gegeven de sturende kracht kleiner is dan de remmende kracht. Echter, absoluut neemt de sturende kracht toe van IV A naar IV B en tot slot IV C. Zolang de uitslag van het roer niet groter dan ongeveer 45 graden is, is de sturende kracht groter dan de remmende kracht. Heeft de helmstok meer uitslag dan 45 graden (zoals in figuur IV C) dan zal de remmende kracht groter zijn dan de sturende kracht.


Figuur IV. Relatieve verkleining sturende tov remmende kracht bij meer roergebruik.

Concluderend kunnen we zeggen dat hoe meer roer je geeft hoe meer krachten er haaks op het roerblad werken. Deze krachten kunnen worden opgesplitst in een sturende en remmende kracht. Hoe meer roer er wordt gegeven hoe groter deze krachten worden. Verhoudingsgewijs neemt de remmende kracht toe ten opzichte van de sturende kracht naarmate er meer roer wordt gegeven. Belangrijk is dus om niet meer roer te gebruiken dan noodzakelijk omdat dit het schip afremt. Indien de ruimte er is, is het daarom ook verstandiger om een lange flauwe bocht te maken in plaats van korte scherpe bocht.

By Lars Kalter | This entry was posted in Manoeuvres and tagged . Bookmark the permalink.

One Response to Roergebruik: sturende en remmende werking

  1. Ich mag die wertvollen info Ihnen in Ihrem Artikel. Ich werde Lesezeichen Ihrer weblog und prüfen Sie wieder hier häufig regelmäßig. Ich bin sicher Ich werde lernen viel viele neue Sachen hier genau richtig! Viel Glück Viel Glück für die nächste!

Leave a Reply

Your email address will not be published.