Category Archives: Manoeuvres

Roergebruik: sturende en remmende werking

Door Lars Kalter

Dankzij het roer kunnen wij een stuk makkelijker manoeuvreren dan wanneer elke koersverandering enkel met behulp van de zeilen dan wel boom of peddel gemaakt zou kunnen worden. Echter het gebruiken van het roer heeft ook als grote nadeel dat het een afremmende werking heeft op de snelheid van het schip. Zodra er roer wordt gegeven stroomt er water tegen het roerblad wat zorgt voor een kracht. Een en ander kan gemakkelijk uitgelegd worden met behulp van enkele tekeningen en wat eenvoudige theorie. Continue reading

Gijpen (kielboot)

De essentie van gijpen is het schip met volledige controle met de achterkant door de wind laten draaien. De moeilijkheid van gijpen is zeer afhankelijk van de windkracht. Bij weinig wind is het zeer eenvoudig, bij veel wind kan het echter nog wel voor problemen zorgen. Deze post is met name van toepassing voor een open kielboot: Continue reading

Overstag gaan (kielboot)

Bij een overstag is de essentie door de wind draaien met zo min mogelijk snelheidsverlies. Hieronder staan de verschillende aandachtspunten waar je op kunt letten bij een overstag op open water met voldoende snelheid, met name geldend voor een open kielboot.

Onderstaand is geschreven vanuit het perspectief van een kielboot, hoewel het deels ook geldig is voor de zwaardboot. Kijk hier voor een beschrijving van de roll-tack. Continue reading

Planeren

Zeilboten halen hun hoogste snelheid wanneer ze planeren. Dit kan meestal vanaf halve wind met een bepaalde windkracht (dit verschilt per schip). In principe ga je het hardst wanneer je het schip kan laten planeren en toch zo hoog mogelijk varen. Dit is ook de reden dat sommige schepen een trapeze hebben en eenmans zwaardboten hangbanden hebben: zo kun je zoveel mogelijk windkracht overbrengen in zeilkracht, zonder dat het schip helling gaat maken (want schuin gaan = veel meer weerstand en meestal geraak je dan ook uit planee).

Planeren: Planeren van een boot is sneller varen dan de rompweerstand. Wanneer je in planee komt, gaat het schip op zijn eigen boeggolf varen. Continue reading

Droog omslaan

Wanneer een zwaardboot omslaat, is het vrij eenvoudig om droog te blijven en weer snel door te zeilen. Dit heet ‘droog omslaan’. De stuurman (en eventueel bemanning) klimt op de rand wanneer het schip omslaat, bij voorkeur met de schoot en joystick nog vast. Vervolgens wordt de boot weer rechtgetrokken en wordt er direct doorgezeild. In deze post wordt dit laten zien in een zelf opgenomen filmpje.
Continue reading

Handelingssnelheid trainen

De handelingssnelheid aan boord (en het herkennen van de handelingssnelheid van je stuurman/maat) is bepalend voor het slagen of falen van manoeuvres. Voor Kb-V moet dit zeer vlot en zonder moeite gaan. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om de schoot- en roerbediening, maar ook om gewichtstrim, snelheid in hijsen en strijken en het afvaren van lagerwal. Continue reading

Vertragend oploeven en afvallen

Soms is het nuttig om langzaam op te loeven of af te vallen. Wanneer het erg hard waait en je de boot stabiel wilt houden is het niet handig om het grootzeil strak aan te trekken om op te loeven; hierdoor loeft de boot erg snel op en heb je hier weinig controle over. Hetzelfde geldt voor afvallen; het erg snel laten vieren van de schoot zorgt ervoor dat je snel kan afvallen, maar brengt ook schokken in de boot. Om meer controle te krijgen over je schip kan je daarom vertragend oploeven en afvallen. Continue reading

Aanspringen

Wanneer je wegvaart van hogerwal of helemaal stil bent komen te liggen, moet je de boot weer op gang brengen. Dit op gang brengen duurt vaak vrij lang en heeft tot gevolg dat het schip vaak veel verlijert (filmpje). Het is dan ook een kunst om de boot zo snel mogelijk en met zo min mogelijk verlijeren vooruit te laten gaan. Dit gaat het snelste door af te vallen naar halve wind. Echter, soms wil je ook direct weer vooruit gaan op een aandewindse koers om weer hoogte te winnen (of om bijvoorbeeld aan te leggen). Continue reading

Man overboord met weinig ruimte

Soms gaat een man overboord, terwijl deze heel dicht bij lagerwal ligt. Je kunt hem dan niet op de standaardmanier binnen halen, door af te vallen, op te loeven en een hogerwal te maken. Je zult dus iets anders moeten verzinnen. Een optie is de volgende. Wanneer de man overboord gaat, loef je op tot hoog aan de wind, en gaat overstag. Als je bijna bovenwinds bent, val je af tot voor de wind. Doe dit zo langzaam mogelijk: hou je zeil volledig plank en de fok ook. Zo kom je heel langzaam aan. Continue reading